Platdakvensters en dakkoepels: welke mogelijkheden zijn er?
Een platdakvenster brengt veel meer dan alleen daglicht binnen. Het zorgt voor een lichtere, ruimere woning, verhoogt het wooncomfort en kan zelfs bijdragen aan een betere energieprestatie. Van klassieke dakkoepels tot strakke glasoplossingen en lichtstraten: lees hier welke mogelijkheden er zijn en waarop je best let bij je keuze.
Waarom kiezen voor een platdakraam?
Natuurlijk licht binnentrekken
Om aan de huidige en steeds strenger wordende EPB-regels te voldoen, wordt vandaag steeds vaker in volle, regelmatige volumes gebouwd. Zo kan met een beperkte buitengeveloppervlakte namelijk toch een relatief grote grondoppervlakte worden gerealiseerd.
Het gevolg is echter dat niet elke ruimte via de gevel (voldoende) daglicht kan trekken en al sneller donker aanvoelt. Platdakramen bieden in dit opzicht een waaier aan mogelijkheden. De positieve invloed van daglicht in huis op het welzijn mag immers niet onderschat worden. Niemand wordt uiteindelijk gelukkig van te wonen in een bunker.
Energetisch voordeel
Ook energetisch biedt een platdakraam voordelen. Dankzij de nieuwste generatie hoogrendementsglas blijft de warmte in de winter beter binnen, terwijl aangepaste zonwering of zonwerend glas oververhitting tijdens warme zomerdagen beperkt. Hierdoor combineert een modern platdakvenster comfort met goede energieprestaties.
Natuurlijke ventilatie
Kies je voor een opengaand platdakvenster, dan geniet je bovendien van een efficiënte natuurlijke ventilatie. Omdat warme lucht stijgt, kan ze via het dakvenster gemakkelijk ontsnappen. In combinatie met een geopend gevelraam ontstaat een natuurlijke luchtstroom die de woning snel verlucht en zorgt voor een gezonder en aangenamer binnenklimaat.
Meer ruimtelijkheid en ontwerpvrijheid
Een ruimte met voldoende daglicht oogt groter en aangenamer, waardoor een platdakvenster vaak een belangrijke architecturale meerwaarde vormt.
Doordat het daglicht van bovenaf binnenvalt, dringt het dieper door in de woning dan via een klassiek gevelraam. Daardoor ogen ook centraal gelegen ruimtes groter en lichter. Vooral in keukens, badkamers, hallen en aanbouwen maakt een platdakvenster vaak een verschil.
Welke soorten platdakramen bestaan er?
Wie een platdakraam kiest, komt meestal uit bij twee uitvoeringen: een klassieke dakkoepel of een vlak glazen platdakvenster.
Dakkoepel
Een dakkoepel is een veelgebruikte oplossing om natuurlijk daglicht binnen te brengen via een plat dak. Ze bestaat uit een opstand met daarop een lichtdoorlatende kunststof koepel, meestal uit acrylaat (plexiglas) of polycarbonaat. Dankzij de gebogen of licht gewelfde vorm wordt regenwater vlot afgevoerd en blijft er minder vuil op het oppervlak liggen. Dakkoepels zijn verkrijgbaar in verschillende afmetingen en uitvoeringen, zowel vast als opengaand.
Hoewel dakkoepels jarenlang vooral om hun praktische en budgetvriendelijke karakter werden gekozen, voldoen moderne uitvoeringen ook aan hoge eisen op het vlak van isolatie en comfort. Ze zijn verkrijgbaar met meerwandige acrylaat- of polycarbonaatschalen of met een glazen binnenelement voor betere thermische prestaties. Daarnaast bestaan er zowel vaste als opengaande modellen en zijn ook elektrische bediening en rook- en warmteafvoer (RWA) mogelijk.
Platdakvensters
Een platdakvenster is een vlak of licht gebogen dakraam dat speciaal ontworpen is voor platte of licht hellende daken. In tegenstelling tot een klassieke dakkoepel bestaat het uit hoogisolerende beglazing in een geïsoleerd kader, waardoor het dezelfde prestaties levert als een modern gevelraam. Platdakvensters zijn verkrijgbaar als vaste of opengaande uitvoering en kunnen volledig op maat worden gemaakt.
Wat is het verschil tussen een dakkoepel en een platdakvenster?
Het grootste verschil met een dakkoepel is het materiaal en de afwerking. Waar een dakkoepel meestal bestaat uit een kunststof koepel, maakt een platdakvenster gebruik van isolerend veiligheidsglas en heeft het doorgaans een vlakke uitstraling, hoewel sommige platdakvensters boven het glas nog een kunststof koepel als beschermlaag kunnen hebben.
Omdat deze vensters doorgaans op maat worden geproduceerd, zijn ook grotere glasoppervlakken mogelijk. Hoewel de investering iets hoger ligt dan bij een klassieke koepel, wint deze oplossing wel aan populariteit.
Beloopbare platdakvensters
Wanneer een plat dak tegelijk dienstdoet als dakterras, biedt een beloopbaar platdakvenster een elegante oplossing. De bovenste glaslaag bestaat uit meerdere gelamineerde veiligheidsglasplaten met een antislipafwerking, zodat het venster veilig belopen kan worden. Door de terrasvloer tot tegen het glas door te trekken ontstaat bovendien een mooi doorlopend geheel zonder niveauverschillen.
Platdakvensters met daktoegang
Moet het dak regelmatig bereikbaar zijn voor het onderhoud van zonnepanelen, een groendak of technische installaties zoals de buitenunit van een airco of warmtepomp? Dan kan een platdakvenster met daktoegang een interessante keuze zijn.
Deze vensters openen tot ongeveer 60 à 80 graden en worden ondersteund door krachtige gasveren of elektrische motoren die de vleugel veilig openhouden. Om het gewicht van de opengaande vleugel te beperken, worden ze enkel met twee- of drielagig glas uitgevoerd.
Dakraam met rook- en warmteafvoer (RWA)
Voor appartementsgebouwen, scholen en utiliteitsgebouwen worden vaak RWA-platdakvensters toegepast. Deze openen automatisch bij brand om rook en warmte snel af te voeren en zo een veilige evacuatie mogelijk te maken. In veel gevallen kunnen ze ook gebruikt worden voor dagelijkse ventilatie.
Lichtstraten
Wie nog meer daglicht in huis wil halen, kan kiezen voor een lichtstraat op een plat dak. Daarbij worden meerdere glasvlakken gecombineerd tot één groot geheel. Lichtstraten zijn verkrijgbaar als vlak model, in zadeldakvorm of als lessenaarsdak en zorgen voor een indrukwekkende lichtinval. Vooral boven een leefruimte, open keuken of hal creëren ze een bijzonder ruimtelijk effect.
Door hun grotere glasoppervlak vragen lichtstraten wel een hogere investering dan een klassiek platdakvenster. Daar staat tegenover dat ze een unieke architecturale uitstraling geven en de woning aanzienlijk meer daglicht bezorgen.
Waarop moet je letten bij de keuze van een platdakvenster?
Moet het dakraam open kunnen of niet? En welke comfortopties bestaan er tegenwoordig bij platdakramen? En is zonwering een absolute must? Naast het type dakraam dat je wenst, zijn er nog aandachtspunten wanneer je voor een dakraam wil gaan.
Thermische isolatie: let niet alleen op het glas
Omdat warme lucht stijgt, gaat een belangrijk deel van het warmteverlies in een woning via het dak. Bij de plaatsing van een platdakvenster of dakkoepel maak je bewust een opening in die goed geïsoleerde dakschil. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de lichtinval of het design te kijken, maar ook naar de thermische prestaties van het volledige systeem.
Uw- en Ug-waarden
Check in de eerste plaats de warmtedoorganscoëfficiënt of Uw-waarde van het volledige platdakvenster of de dakkoepel. Die houdt - in tegenstelling tot de Ug-waarde - niet alleen rekening met de thermische isolatie van de beglazing of de koepel, maar ook met het kader en de aansluiting tussen beide. Hoe lager de Uw-waarde, hoe beter de isolatie.
Kies bij voorkeur voor een systeem met een Uw-waarde van maximaal 1,2 W/m²K en een Ug-waarde van maximaal 1,0 W/m²K. Laat je dus niet misleiden door uitsluitend naar de Ug-waarde van het glas te kijken, want die vertelt slechts een deel van het verhaal
De opstand
Ook de opstand verdient aandacht. Kies bij voorkeur voor een goed geïsoleerde opstand of een systeem waarbij venster en opstand als één geheel zijn ontworpen. Zo vermijd je koudebruggen en condensatieproblemen. Een correcte en luchtdichte plaatsing is minstens even belangrijk als de kwaliteit van het product zelf.
Vast of opengaand platdakvenster?
We haalden het reeds aan: zowel dakkoepels als platdakvensters heb je in vaste en opengaande uitvoeringen. Maar wat kies je nu wanneer?
Een vast platdakvenster is de meest logische keuze wanneer de ruimte al op een andere manier geventileerd wordt. Anderzijds, wanneer het platdakvenster de enige mogelijkheid is om de ruimte natuurlijk te verluchten, verdient een opengaande uitvoering de voorkeur.
Bij een standaard opengaand platdakvenster (dakramen voor daktoegang buiten beschouwing gelaten) opent de vleugel doorgaans een vijftiental centimeter en laat zo warme lucht efficiënt ontsnappen.
Elektrisch bediend
Opengaande dakramen kunnen manueel of elektrisch bediend worden. Elektrisch bediende (gemotoriseerde) modellen kunnen worden geopend via een afstandsbediening of smartphone en beschikken meestal over een regensensor, waardoor het venster automatisch sluit zodra het begint te regenen.
Sommige systemen meten ook de luchtvochtigheid of het CO₂-gehalte in de woning en regelen de verluchting volledig automatisch, net als bij een vraaggestuurd ventilatiesysteem. Elektrische platdakvensters kunnen vaak worden geïntegreerd in een smarthomesysteem.
Moet je zonwering voorzien bij een platdakvenster?
Buitenzonwering
Net als voor gewone gevelramen geldt ook hier: buitenzonwering blijft veruit de meest efficiënte oplossing om de warmte buiten te houden.
Platdakvensters kunnen worden uitgerust met screens die de zonnestralen onderscheppen nog vóór ze het glas bereiken. Zo warmt de beglazing minder op en blijft ook de binnentemperatuur aanzienlijk lager dan met binnenzonwering alleen. Bovendien laten de meeste screens nog voldoende daglicht binnen, zodat de ruimte helder blijft zonder hinderlijke verblinding.
Binnenzonwering
Voor slaapkamers zijn verduisterende binnengordijnen een interessante aanvulling. Wie vooral de lichtinval wil filteren zonder de ruimte volledig te verduisteren, kan kiezen voor lichtdoorlatende rolgordijnen of plisségordijnen.
Heel wat fabrikanten bieden zowel binnen- als buitenzonwering aan met elektrische bediening, al dan niet geïntegreerd in een smarthomesysteem. Zo kunnen de screens en gordijnen automatisch reageren op de zon, de buitentemperatuur of een vooraf ingesteld tijdschema.
Tip: houd rekening met de oriëntatie van je dak
De oriëntatie van het dak speelt een belangrijke rol bij de nood aan zonwering. Op een zuidgericht dak kan een grote glaspartij tijdens warme zomerdagen voor oververhitting zorgen.In dat geval zijn zonwerend glas of een buitenliggende screen een no-brainer.
Opties voor je platdakvenster
Hoewel je zonwering ook als 'optie' kan zien, is het tegenwoordig bijna een essentieel onderdeel van een platdakvenster, zeker bij grotere glaspartijen of een zuidelijke oriëntatie. Daarnaast zijn er een aantal comfortopties waarmee je je platdakraam kan uitbreiden.
Muggengaas
Bij opengaande platdakvensters is ook een hor of muggengaas een interessante optie. Zo kan je de ruimte op warme dagen of 's nachts verluchten zonder dat muggen, vliegen of andere insecten binnendringen. Muggengaas wordt meestal discreet in het kader geïntegreerd en kan, afhankelijk van het systeem, eenvoudig worden geopend of opgerold wanneer het niet nodig is.
Ventilatierooster of ventilatieklep
Niet elk platdakvenster moet open kunnen om te ventileren. Sommige modellen hebben een geïntegreerde ventilatieklep waarmee je permanent of gecontroleerd verse lucht binnenlaat zonder het raam te openen.
Privacyglas
Voor badkamers of woningen waar inkijk van bovenaf mogelijk maar vooral ongewenst is, bestaan er uitvoeringen met mat of opaal glas.
Geïntegreerde verlichting
Sommige platdakvensters zijn verkrijgbaar met geïntegreerde ledverlichting of kunnen gecombineerd worden met indirecte verlichting in de dagkanten. Zo blijft het dakvenster ook na zonsondergang een opvallend architecturaal element en ontstaat een zachte, gelijkmatige verlichting die de lichtinval van overdag subtiel benadert.